192 Kbps
128 Kbps
64 Kbps
48 Kbps
Arm Radio FM 107
Vem Radio FM 91.1
Im Radio FM 103.8
language az
language hy ru en az ge tur
“Dəmir qübbə” Azərbaycanı “İskander”-dən müdafiə edəcəkmi?
2019-05-14 13:39:07

2016-cı  ildə  Azərbaycan tərəfindən  aprel aqressiyasından  sonra Ermənistan  Rusiyadan  operativ-taktiki raket "İskander" sistemləri alıb.  Buna cavab olaraq, Azərbaycan  sürətli öz ərazisində   İsrailli “Dəmir qübbə” raket müdafiə sistemi  yerləşdirib.

Müxtəlif qiymətləndirmələrə görə, İsrail  həddindən artıq halda bir neçə yüz raket paketi ilə beş İronDome sistemi  satıb. Ekspertlərin hesablamalarına görə, bunun üçün Bakı təxminən 400 milyon dollar verib.

İsrail üçün  müqavilə xüsusilə son illərdə, İsrailin silah ixracatı və hərbi texnika ixracının azalması fonunda çox vacibdir.

“Azərbaycan üçün müqavilənin  mənası İranın və Ermənistanın qarşısının alınması  üçün öz  qabiliyyətinin  möhkəmləndirilməsidir. Bakı həm də  Xəzər dənizinin öz su ərazisini sayılan hissənin hava müadiəsi  ilə maraqlanır”- deyə ekspertlər deyir.

Məgər “Dəmir qübbə” raket müdafiə sistemi  effektiv  şəkildə operativ-taktiki raket "İskander" sistemlərinin və yaylım atəşli reaktiv sistemlərinin qarşısını alına bilərmi?

Operativ-taktiki raket "İskander" sistemləri və yaylım atəşli reaktiv sistemləri böyük dağıdıcı qüvvəyə malikdir. Ekspertlər bunu NATO-nun  aviyasiya qüvvələrlə müqayisə edir. Məsələn,  hərbi ekspert Konstantin Sivkov  deyir ki, operativ-taktiki raket "İskander" sistemləri  diviziya yaylımı  ABŞ raket müdafiə sisteminin tam  mövqe ərazisini  məhv edə bilər.  Unutmamaq lazımdır ki, “Dəmir qübbə”  raket müdafiə 4-70 km uzunluğunda uçuşdan idarə edilməyən taktiki raketləri qorumaq üçün nəzərdə tutulmuş taktiki sistemdir.  Hər batareya 150 sq / km səthini qoruya bilər. Kobudcasına desək, “Dəmir qübbə”   “İskander”  raketlərinin  məhvi üçün  yaratmamışdır. Bu sistem bu cür hədəfləri neytrallaşdırmağa qadir deyildir.

Lakin  “medal”-ın  əksi  tərəfi var.  2019-cu ilin mayın 4-də  və mayın 5-də səhər Gaza hissəsindən İsrail ərazisinə təxminən 180 raketdən atəş açılıb.  Bir gündən az  müddətdə  raketərin  ümumi sayı  430 təşkil edib. Lakin KİV-lərdə  təsdiq edən məlumat yoxdur ki,  İsrail  tərəfi  idarə edilməyən taktiki raketlərin zərbələrinin qarşısının alınması məqsədilə  “Dəmir qübbə” raket müdafiə sistemlərindən istifadə edib.

“Dəmir  qübbə” hava müdafiəsi və raket müdafiə sistemlərinin  taktiki sisteminin aşağı səmərəliliyin digər bir nümunəsi gətirək (2018-ci ilin noyabrın 13-də axşamda israil və Fələstin  arasında  münaqişə). Mövcud  məlumatlarla  Gaza hissəsindən açılmış  “Kassim” tipli  üç yüz  raketlərindən  “Dəmir  qübbə” sistemi  yalnız 60-nı məhv edə bilmişdir.  Beləliklə, ümumi məbləğ səmərəliliyi təxminən 20 faizdir.

Yəkunlaşaraq, əlavə edək ki, sülh zamandakı ordu və hərbi  vəziyyətdəki ordu kimi  silahlanma dərəcəsi  və ordunun döyüş hazırlığı olduqca fərqlidir.  Azərbaycan  müxtəlif səbəblərlə  böyük miqdarda silah alır.  Bakı düşür ki, silah nə qədər çoxdur, o qədər  yaxşıdır və bununla Ermənistanı böyük miqdarda pul xərcləyərək, silah almağa məcbur etdirir.  İkincisi, bu Azərbaycan kimi korrupsiyalı ölkədə  biznesdir. Silahlanmanın alınması  pulların yuyulması  üçün pərdədir. Lakin bütün bu əməliyyatlar  istənilən nəticəni getirmir və getirə bilməz.