192 Kbps
128 Kbps
64 Kbps
48 Kbps
Arm Radio FM 107
Vem Radio FM 91.1
Im Radio FM 103.8
language az
language hy ru en az ge tur
Gürcüstan Müsəlmanları Ali Dini İdarəsinin rəhbəri Mirtağı Əsədov Gürcüstan-Azərbaycan sərhədinidə həbs olunub və Bakıya gətirilib.
2018-12-03 17:01:20

2018-ci il oktyabrın 23-dən Ermənistanın İctimai Radiosunda rus dilində yayımlanan “Azərbaycan bir həftə ərzində” proqramında Azərbaycanda həftə ərzində baş verən ən mühüm və maraqlı hadisələr müzakirə olunur. Proqram aparıcıları Anjela Elibegova və Armine Adibekyandır.

Üçüncü hissədə Gürcüstan Müsəlmanları Ali Dini İdarəsinin rəhbəri Mirtağı Əsədovun Gürcüstan-Azərbaycan  sərhədinidə həbs olunması və səbəblərini izah etmədən həbsxanaya götürülməsi  müzakirə olunur.

Əsədin qohumlarına bir neçə  gün ərzində  məlumat verilməyib, onlar təsadüfən məlum olmuşdur, çünki  həbs prosesini görən insan onların qonşusu idi.
Qafqaz Müsəlmanları idarəsi  Sovyet İttifaqının dağılmasından sonra  Allahşükür Paşazadənin rəhbərliyi ilə Qafqazda bütün müsəlmanların  dini mərkəzini elan edilib. Əvvəldə Şimali Qafqazda çox təccübləndiriblər, çünki onlar sünnidirlər və niyə şiə liderinə itaət etməlidir ?Sonra isə 2011-ci ildə Gürcüstan müsəlmanları ilə dost olublar. .Burada çox maarqlıdır ki, Gürcüstan Müsəlman İdarəsi Gürcüstan rəhbərliyi, lideri və quruluşu ilə qeydə alınmışdır. Bu isə Allahşükür Paşazadəni hirsləndirdi, çünki o yalnız Azərbyacna daxilində liderdir və o da nominal olaraq, çünki Azərbaycandakı Sünnilərin çoxu İran ayatolarına diqqət yetirməyə davam etməkdədir.

Elə olur ki, Allaşükür Paşazadə nominal olaraq azərbaycanlıların dinni lideirdir.

Bu münaqişə illərdir davam edir. Belə hadisələr ilk dəfə olmayıbç lakin əvvəldə onları həbs ediblər və ya Gürcüstandan Qax rayonuna və ya gürcülərin çox olduğu yerlərə gələnlərin girişinə icazə etməyiblər, onlar orada təbliğat ediblər. Əvvəllərdə Azərbaycandakı gürcü kilisələri yalnız bayramlarda açıq idi, ama bütün bunlara baxmayaraq dindarlar orada pravoslav xristianlığı yaymaq üçün fəaliyyət göstərməyə çalışıblar.

Azərbaycanlılar isə bunu heç sevməyiblər və  yeni qanunvericiliyə görə Azərbaycanda təhsil almayan din adamlarının ölkədə fəaliyyət göstərilməsinə qadağan qoyulduğu bəhanəsi ilə  din adamlarının ölkəyə çıxışlarını  qadağan etməyə başlayıblar.Lakin hər şey aydın deyildi, çünki bu milli azınlıqlara aid olmamalıdır. Buna baxmayaraq, Gürcüstan tərəfindən ruhanilərin  ölkəyə girişiniə icazə edilməməsinin uzun bir təcrübəsi var. Bu  münaqişənin ayrılmaz bir hissəsi isə David Gareji monastırı ətrafında ərazi problemidir.

İndiyədək sərhədlərdəki məsələ  bu problemin səbəbindədir, Azərbaycan bu monastrın yarısını  alban  və Azərbaycan monastrı olduğunu deyir, və bu  torpaqlarda olan digər yarısı gürcülər ortodoks və özləri kimi təqdim edirlər.  Azərbaycan öz hissəsində hərbi quluqçuları və sərhədçiləri qoydu, buna görə də   vəziyyət bazən gərginləşir. Aydın deyildir ki, bu necə sona çatacaq.

Mirtağı  Əsadovun mövzusuna gəlincə isə qeyd edək ki, hüquq müdafiə təşkilatlar bütün hüquqlara riayət etməsini tələb ediblər.   Məsələ ondadır ki, o həbs olunub, vəkilin onunla görüşməsinə icazə verilmir, qohumlarla danışmağa icazə verilmir, onun əsas hüquqları pozulur. Gürücüstanın Xarici İşlər Nazirliyi vəziyyətlə bağlı artıq sorğu göndərməyə başlayıb. Qeyd edilir ki, Azərbayacn Gürcüstan din adamlarının öz ərazisində təbliğat etdiyini heç sevməyib,  Gürcüstanın da öz ərazisində Azərbaycan müsləmanların təsirini sevməyib. Gürcüstanda  isə onları sayı az da deyildir. Başqa bir məsələdir ki, gürcülər ağıllı hərəkət ediblər, onlar Gürcüstan Müsləmanların İdarəsini yaradıbalr və bu mövzu yerli müsləmanların istifadəsinə veriliblər və onların fəaliyyətlərinə müdaxilə etməyiblər. Azərbaycanlılar isə sərhədini bağlayıblar və onların girişinə qadağan qoyublar. Faktiki olaraq, Azərbaycandakı gürcülərin müstəqil fəaliyyət göstərən öz piskoposluğu yoxdur.

Bundan başqa, xristianlıqda belə deyil-  Azərbayacnın Avtokefal Provoslav kilsəsi ola bilməz, çünki Provoslav kilsəsi yegənə olan Bizans kilsəsidir. Digər tərəfindən xatırladaq ki, bu qurumun yaradılmasından bir necə il əvvəl Gürcüstansakı azərbaycanlı əhali arasında  dini əsaslı gərgin vəziyyətlər olub. O zamanlar müxtəlif yerlərdə böyük gürcü xaçları qoymağa başlayıblar.  Marnueli rayonun sakinləri isə deyiblər ki, niyə xaçları burunlarımızın altına qoydu?  Bu isə Gürcüstan hakimiyyəti və əhali arasında kifayət qədər ciddi bir münaqişəyə gətirib çıxarıb. Gürcüstan tərəfi isə bu qurumun yaradılması ilə  məsələni həll etmək istəyib. Onlar yeni məscid tikməyə də icazə veriblər,  bu isə vəziyyətlə bağlı bir çözüm idi.

Azərbaycan da isə tam tərsi olub, onlar təzyiq göstərməyə başlayıblar. Qeyd edək ki, Azərbaycan üçün susdurma, bağlama,təzyiq göstərmə kimi şeylər olduqca işləyən bir mexanizmdir.