192 Kbps
128 Kbps
64 Kbps
48 Kbps
Arm Radio FM 107
Vem Radio FM 91.1
Im Radio FM 103.8
language az
language hy ru en az ge tur
Azərbaycanda kredit amnistiyası olacaqmı? Kollektorların toplanması ilə necə ola bilər?
2018-12-07 16:19:12

2018-ci ilin dekabrın 4-də  Ermənistanın İctimai Radiosunda rus dilində “Azərbaycan bir həftə ərzində” proqramına start verildi. Proqramda Azərbaycanda həftə ərzində baş verən ən mühüm və maraqlı hadisələr müzakirə olunur. Proqram aparıcıları Anjela Elibegova və Armine Adibekyandır.

 Birinci hissədə Azərbaycanda kredit borcu problemi qınanılır: Azərbaycanda kredit  amnistiyası olacaqmı? Kollektorların toplanması ilə necə ola bilər?

Azərbaycanda  həyəcan var, ekspert  cəmiyyəti  neft qiymətlərində azalma olub-olmadıəğını və bunun artıq üçüncü dəfə manatın devalvasiyasına  gətirilməsi barədə narahat edir.

Əslində, bu  əmək haqqı və öz gəlirləri manat ilə alan iqtisadçılar və şəxslər üçün çox böyük problemdir.

Belə, azərbaycanlı ekspert  Rovşan Ağayev  gələcək illərdə Azərbaycanda  ehtimal olan bir neçə inkişaf ssenarisi  təklif edir. Əgər  nəftin qiyməti 50 dollara qədər azacaqsa, Azərbacan  üzə bilər, amma bu zonalarını sıxlaşdırmaq üçün siqnal olacaq, əgər  40-35 dollar və  aşağı düşsə,  bu çox ciddi problemlərə  gətirə bilər və bunun nəticəsində növbəti manatın çökməsi həqiqətən də ola bilər.

Faktiki olaraq, bu  ilk növbədə  əhlinə və onun ödəmə qabiliyyətinə təsir edəcək, çünki manatla birbaşa əlaqəli olan Azərbayacn bankalrında problemli kreditlərin sayı gündən-günə artmaqdadır.

Belə  Gürcüstanda, ehtimal olunur ki, seçki  kampaniyasının çrəçivəsində ya da  işlər  o qədər çox yaxşı idi ki, onlar  kredit amnistiya bəyan edə bilərdi.

Yəni,   “qara siyahıda” olan, eyni kreditləri gecikmiş şəxslər bağışlandı. Bu insanlar bağışlandı və onlara  yeni kreditlər almaq imkanı verildi.

Ekspert Azərbaycanda eyni etməyi təklif edir. Bu ilk 2015-ci ildə dəfə  ilk devalvasiya  və  kütləvi yoxsulluq dalğası olanda baş verib.

O zaman böhran zirvəsində iki milyard dollarlıq sifarişin gecikdiyi kreditlər var idi. Və bank sistemi sadəcə çatladı:  çox banklar iflas etdi, bağlandı, dövlətə verildi. Bir sözlə, bank sistemində bədbəxt bədbəxtin arxasından gəlirdi. Buna görə ekspertlər istehlak kreditlərini bağışlamağı təklif etdilər. Şirkətlər üzə bilər, onların potensial azala, növbədə arta bilər, amma  onlar  bundan çıxacaqlar. Məsələ əhali ilə idi və azərbaycanlı ekspert Samir Əliyevin dediyi kimi, insanlar bu borclarını banka vermək üçün əmlaklarını, mənzillərini satdılar. Nəticədə üç ildən sonra    kreditlıərin ümumi istehlak kreditlərinin təxminən 5-6 milyard dollara çatdıtılması nəzərə alaraq, problemli kreditlərin həcmi 1.8 milyard olub. Demək ki, Azərbayacnda hər kredit problemlidir. Buna görə də onlar bu kreditləri bağışlamağı təklif etdilər. İndi olduqca çətin.

 Çünki,  o zaman kim ödəyibsə, mənzil,əmlaklarını satıblar, indi isə ödəməyənləri bu gün  bağışacaqlar. Bu isə tərsi vəziyyətə gətirib çıxaracaq- kreditlərini ödyənlər arasında narazılığıa səbəb olur və insanlar düşünürlər ki, ödəniş edə bilməyəcəklər və  bağışalanacağı gün geləcək. Bu da bank sisteminə daha zərə verə biləcək.

Görünür ki, insanlar manatın ucuzlaşmasıç neft qiymətinin dəyişməyi və iqtisadiyyatdakı qeyri-sabitliyin səbəbindən kreditlərini ödəmirlər. Yəni kreditlərin ödənişi çox çətinləşdirir Əslində kolektorlar banklar deyildir, şirkətlərdir.  Banlar özləri bu məbləği ala bilmirlər, onlar da  bu pararnı müxtəlif yollarla ala bilən  toplama şirkətlərinin xidmətlərinə müraciət edirlər.Əgər əvvəllər banklar bəzi gangster  qrupları səviyyəsində fəaliyyət göstərsələr də, indi isə tolpama şitkətləri adında olduqca hörmətli işdir.Onlar iş üsullarını dəyişdirmədən kreditləri almağa davam edirlər. İnsanlar artıq polisə şikayət ediblər, amma polis bu barədə bir şey edə bilməz.

Birincisi, bu qanunsuzludan başlayaq- bank hüquq-mühafizə orqanları istisna olaraq, heç kimə kreditorlar haqqında məlumat vermə hüququ yoxdur. Bank isə faktiki olaraq,  bu isnanların adresləri kollektorlara satır. Pulun alındıqdan sonra,  müştəri ilə nə olacağı duşünmür.

 Hüquq-mühafizə orqanları bu barədə heç bir şey edə bilməzlər,  çünki  borclularını  qoruyan heç bir qanun yoxdur.