192 Kbps
128 Kbps
64 Kbps
48 Kbps
Arm Radio FM 107
Vem Radio FM 91.1
Im Radio FM 103.8
language az
language hy ru en az ge tur
AŞ: Azərbaycan multikulturaldır, lakin demokratiyanın məhdudlaşdırılması milli azlıqların öz hüquqlarını tam reallaşdırmasına mane olur
2019-02-04 15:50:33

Azərbaycan cəmiyyəti mədəniyyətlərarası və dinlərarası dözümlülük ilə xarakterizə olunur. Hakimiyyət milli azlıqları dəstəkləyir. Lakin milli azlıqlar üçün hərtərəfli qanunvericiliyin və konsultativ mexanizmlərin olmaması, həmçinin ifadə və toplaşma azadlığının məhdudlaşdırılması elə mühit yaradır ki, azlıqlar öz hüquqlarını tam şəkildə reallaşdıra bilmir. Avropa Şurasının milli azlıqların qorunmasına dair Çərçivə Konvensiyası üzrə Konsultativ Komitəsinin Azərbaycan üzrə yeni rəyində gəlinən əsas nəticələr budur. Nəticələr Azərbaycan hökumətinin şərhləriylə birgə dərc edilib.

Komitə etiraf edib ki, çoxmillətli Azərbaycanda hakimiyyət milli azlıqların mədəniyyətinin dəstəklənməsi üzrə geniş tədbirlər həyata keçirib. Komitə multikulturalizm və dözümlülük sahəsində gənclərin maarifləndirilməsi ilə bağlı səyləri alqışlayır. Rus və gürcü dillərinin tədrisi nisbətən yaxşı inkişaf edib və milli azlıqların dilləri üçün dərs materiallarının dərcində yaxşılaşma var. Komitə daxili köçkün şəxslərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılmasındakı mühüm irəliləyişi alqışlayır.

Lakin Konsultativ Komitə təəssüflə qeyd edir ki, Azərbaycan ancaq Komitənin əvvəlki tövsiyələrinin yerinə yetirilməsində məhdud irəliləyişə nail olub. "Təəssüf ki, indiyədək milli azlıqların hüquqlarının qorunması üçün konsultativ mexanizm və ya hərtərəfli qanunvericilik yoxdur. Milli azlıqların nümayəndələri öz hüquqlarını bilmir və buna nail olmaqda çətinlik çəkir", - Komitənin rəyinin açıqlanması ilə bağlı məlumatda deyilir.

Azlıqların dillərində radio ve televiziya yayımına mövcud maneələrin aradan qaldırılması ilə bağlı heç bir addım atılmayıb, indiyədək çap KİV-ə dəstək yoxdur. Universitet səviyyəsində rus və gürcü dillərindən başqa digər azlıqların dillərini öyrənmək imkanları yoxdur.

"Ümumilkdə, Azərbaycanda müxtəlifliyə münasibət davam etməkdə olan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində qonşu Ermənistana münasibətdə daimi düşmənçilik mövqeyilə konstatasiya olunur ki, bunu da çətin ki etnik qrup kimi ermənilərə qarşı nifrətedici fikirlərdən fərqləndirmək olar", - məlumatda deyilir.

Komitə Azərbaycanda qeyri-hökumət təşkilatları və insan hüquqlarının təşviqi ilə məşğul olan ayrı-ayrı şəxslər, o cümlədən milli azlıqlara mənsub şəxslər üçün məhdud və problemli hüquqi və siyasi şəraitin qalmasından dərin narahatdır. Məruzədə qeyd olunur ki, əsasən "talış və ləzgi azlıqlara mənsub şəxslər azlıqların hüquqlarının reallaşdırılması zamanı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə şübhə edənlər kimi qəbul edilmək riskinə məruz qalırlar".

Konsultativ Komitəsi təcili fəaliyyət üçün aşağıdakı tədbirləri görməyə çağırır:

- 2019-cu ildə əhalinin siyahıya alınmasında sərbəst və könüllü özünüidentifikasiya və bir dildən çox dilin göstərilməsi imkanlarının nəzərdə tutulması təmin olunsun;

- milli azlıqların müdafiəsi üçün adekvat hüquqi bazanın və hərtərəfli antidiskriminasion qanunvericiliyin qəbulu, həmçinin həmin məsələlərin koordinasiyası üçün ixtisaslaşdırılmış orqanın yaradılması;

- fikrin ifadə olunması azaldığı və assosiasiya azaldığı yolunda maneələrin aradan qaldırılması;

- azlıqların dillərinin tədrisi sahəsinin genişləndirilməsi və azlıqların dillərinin öyrənilməsi hüququ barədə maarifləndirmənin artırılması.

Əlavə tövsiyələr QHT-lərlə bağlı qanunvericiliyin və praktikanın beynəlxalq tövsiyələrə uyğunlaşdırılmasını, azlıqların dillərində yayımın genişləndirilməsini, dövlət orqanları ilə əlaqələrdə azlıqların dillərindən istifadə hüququnun təminatını, əsasən və əhəmiyyətli dərəcədə azlıqların məskunlaşdığı regionlarda azlıqların dillərində topoqrafik adların göstərilməsinə icazə verilməsini əhatə edir.