192 Kbps
128 Kbps
64 Kbps
48 Kbps
Arm Radio FM 107
Vem Radio FM 91.1
Im Radio FM 103.8
language az
language hy ru en az ge tur
Xocalı Azərbaycanın antiermənilik alətinə çevrilib:təhrif olunmuş faktlar və həqiqəti pərdələmək
2019-02-27 13:03:46

 

Azı 1991-ci ilin payızından 1992-ci ilin yazına kimi Azərbaycan Dağlıq Qarabağın paytaxtını mühasirədə saxlayırdı.Stepanakertin 60 minlik sakinləri o cümlədən Şahumyandan, Getaşendən,Bakıdan və Sumqayıtdan minlərlə qaçqınlar həyati əhəmiyyətli adi minimum tələblər olmadandərmansız, qidasız, enerjisiz məcburən yaşamağa vadar olmuşlar.Ermənistan ilə bağlayan heç bir quru yol yox idi. Yeganə komunikasiya və əlaqələndirici üsul Human Rights Watch-ın 1992-ci il hesabatında qeyd etdiyi kimi, vertayotlar vasitəsiylə Ermənistanla hava əlaqəsi idi.Lakin, ərazinin yeganə hava limanı hansı ki, Stepanakertdən 10 km uzaqlıqda yerləşdirilmişdir Azərbaycan milisinin xüsusi dəstələri (OMON) tərəfindən nəzarət olunurdu. Qeyd olunanlar həmçinin 1991-ci ildə Xocalı hava limanında Azərbaycan televiziya kanallarından birinə hava limanının komendantı Əlif Hacıyevin verdiyi müsahibədə təstiq olunur.Sonuncu xüsusən qeyd edir ki, hava limanı Azərbaycanın Daxili işlər nazirliyi tərəfindən nəzarət olunur.Orada “öz oğlanlarıdır”,”silahlanma yaxşıdır”.Video materialda OMON hərbi qulluqçuları və milis geyimində şəxslər təsvir olunur.Mühasirəyə düçar olmuş Stepanakert Azərbaycan ordusunun bir sıra atəşlərindən , o cümlədən Krkjan,Şuşi,Canhəsən və Xocalı daima atəşə məruz qalırdı.Stepanakertin dinc sakinləri əvvəlan “Alazan” və “ Kristal” doluya qarşı raketlərdən, sonrasa 1992-ci ilin fevralından başlayaraq eləcə də, BM21 “Qrad” sistemli atəşin reaktiv sistemlərindən atəş altında idi. “Memorial” İnsan hüquqlar mərkəzinin hesabatında qeyd edilirdi ki, “Qrad” şəhərin yaşayış məhəllələrini atşə tutmaq üçün istifadə olunurdu ki, onun da nəticəsində Stepanakert əzəmətli dağıntılara məruz qalmışdır.”sakinlər faktiki olara evlərin zirzəmilərində sığınırdı”.Rus jurnalisti Anjelika Çeçima 1992-cı ilin yanvarında Stepanakertdə olarkən orada hökm sürən vəziyyəti Leninqradın blokadasıyla müqayisə etmişdir. Beləliklə, 1992-ci ilin başlanığıcında Stepanakertdə elə bir vəziyyət yaranmışdır ki,yerli erməni sakinləri üçün, hər bir sakinin həyatını təhlükə altına qoymaqla nəhəng fəlakətə doğru aparırdı. Su, dava-dərman və adi sanitar-gigiyena şəraitlərinin istisna olunması eləcə də epidemiyanın yayılmasına aparırdı.Qeyd olunan vəziyyətdən çıxmağın yeganə yolu Stepanakertin mühasirədən çıxarılmasıydı. Bu isə ilk növbədə Azərbaycan atəşlərini susdurmaq idi, çıxış üçün həyat yollarına nəzarət sahmanlaşdırmaq oldu.Qeyd olunanlardan Krkjan 1991-ci ilin dekabrında, Malıbəyli və Quşçularısa 1992-ci ilin yanvar-fevral aylarında azad etmək nail oldu.Fevralın 11-də Stepanakertin dinc sakinləri üçün əsasən təhlükə Şuşi, Canhəsən,Xocalı tərəfindən gəlirdi.Artıq 1992-ci il fevralın ikinci yarısından DQR özünü müdafiə qüvvələri Azərbaycanın növbəti dayaq nöqtəsi olan Xocalını azad etməyə keçməli oldular. Azərbaycanın tanınmış jurnalisti Çingiz Mustafayevə verdiyi müsahibəsində Xocalının o zamanda olan bələdiyyə başçısı Elman Məmmədov həmçinin etiraf edib ki,Xocalı vasitəsiylə özləri Xramort-Əskəran-Naxicevanik xəttiiylə “60-70 min sakinlərlə) Stepanakertə aparan yolları kəsmişdilər, o cümlədən hava limanını, avtomobil magistralı bağlamağı etiraf edib. Məmmədov həmçinin dəmir yolu barədə danışıb, lakin anlaşılmır ki, nəyi nəzərdə tutur, o faktı hesaba almaqla o faktı ki,dəmir yolu xətti Artsaxın ən Cənub bölgüsüyləmi keçir, Xocalıdan bir neçə km uzaqlıqda.Beləliklə Stepanakerti xarici aləmdən, xüsusən son ünsiyyət yolu olan hava yolundan da məhrum etdi. Hücuma keçməzdən əvvəl erməni tərəfi Xocalı sakinlərinə, rəhbərliyinə və ümumiyyətlə Azərbaycan tərəfinə xəbərdar edərək təklif edib ki, dinc sakinləri oradan çıxarsın və qeyd olunan sakinlər üçün Xocalı-Əskəran-Ağdam yoluyla humanitar dəhliz buraxılıb. Azərbaycan tərəfindən dəfələrlə etitaf edilib ki. Hücumla bağlı özlərini öncə xəbərdar etmişlər.

Human Rights Watch (Helsinki Watch) hesabatına əsasən, Xocalı sakinlərindən biri sonralar elan edib ki, fevralın 15-də Əlif Hacıyev Xocalının OMON dəstələrinin komandanı , özlərini xəbərdar edib ki, “ermənilər ultimatum təqdim edib ki, Xocalı sakinləri üçün daha yaxşı olar ki, şəhəri ağ bayraqla tərk etsinlər”.Xocalının keçmiş şəhər başçısı Ə.Məmmədov həmçinin bəyan edib ki, nəzərdə tutulan hücum barədə özlərini xəbərdar ediblər.Lakin sakinlərin çıxarılması təşkil edilməyib.Üstəlik, “Qarabağ gündəliyində” azərbaycanlı jurnalist Eynulla Fətullayevin qeyd etdiyi kimi, Xocalıdan ev heyvanlarını çıxarıblar insanları yox”.

Xocalı hadisələrini araşdıran Azərbaycan Komissiyasının rəhbəri Ramiz Fətəliyev öz növbəsində elan edib ki, Azərbaycan Mərkəzi hakimiyyətləri həmçinin hücum barədə məlumatlı olublar. Bütün bunlara baxmayaraq fevralın 22-də Azərbaycan prezidenti, baş nazirinin iştirakıyla keçirilən iclasda Fətullayevə əsasən “adamları Xocalıdan çıxarmamaq qərarı verilib”.Beləliklə Azərbaycan hakimiyyətləri öncə hücum haqda məlumatlı olmaqla, dinc sakinləri oradan çıxarmaqdan imtina etmişlər. Həmçinin özlərinin nöqteyi-nəzərincə yəni, sakinləri teatr səhnəsindən kənar etmək və sakinlərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün digər mühüm addımlar əldə etməmişlər, sonuncuları canlı qalxan olaraq istifadə etmişlər.

 

Ağdam hadisələri və Azərbaycan tərəfinin təbliğedici manipulasiyaları

DQR özünün müdafiə qüvvələri Xocalı hücumunu fevralın 25-də saat 23:30 radələrində başlamışdır.Azərbaycan tərəfi uzun müqavimət göstərə bilməyib.Hücumdan bir neçə saat sonra 26-da hava limanını və yaşayış yerləri artıq erməni qüvvələrinin nəzarətində olub. Xocalı sakinlərinə gəlincə, Ə.Məmmədova əsasən erməni qüvvələrinin hücumundan öncə orada 3 minə qyaxın adam vardı. Əgər qeyd edilən israrı hətta əsas kimi qəbul etməli olsaq, həmin faktın sübutları təqdim olunmamasına baxmayaraq, onların bir hissəsi, o cümlədən həm də, Ə. Məmmədov demək erməni tərəfinin buraxdığı dəhlizlə Ağdama çata bilmişdir ki, oraya da Azərbaycan qüvvələri nəzarət edirdi, bir hissəsinə ordu, digər hissəsinə “Xalq cəbhəsi”nin müxalifət bölmələri nəzarətdə saxlayırdı. Dəhlizin olması barədə eləcə də E.Fətullayev qeyd edib.O, faktlaşdırıb ki, Xocalı sakinləri düşdüyü dairəni yara vbə mühasirədən çıxa bilməzdi. Fətullayev həmçinin qeyd edir ki, müxalifət olan “Xalq cəbhəsi” nin bölmələri sanki Xocalı sakinlərinin azad edilməsinə cəhd etmirdi, əksinə,”A.Mütəllibovu vəzifəsindən kənar etmçək yolunda böyük qanaxma”ya səbəb olub. Fətullayev həm də Artsaxda olub yerindəcə hadisə yerini araşdırıb və onun əsası üzərində özünün müstəqil araşdırmasını aparıb. Faktiki bu halda da Azərbaycan qeyd olunan araşdırmaya mane olub. 2007-ci ildə Fətullayev bir sıra əsassız təqsirləndirmələrlə azadlıqdan məhrum olub. Azadlığa buraxıldıqdan sonra Azərbaycanın təbliğedici dövlət maşınının ehtiyaclarına xidmət edib.E. Fətullayev işiylə Avropa məhkəməsinin çıxardığı qərarda həmçinin qeyd olunur ki, təhlükəsiz dəhlizin, Azərbaycan hakimiyyətlərinin və məsuliyyət daşıyanlar həmçinin Xocalının müdafiəsi məsələsində Azərbaycanda daxili mübarizənin təsiri barədə qeyd edilib [Голос Армении, 03.04.2016]: 700 sakin , o cümlədən 300-ü türk –mehsetilər olub ki, onlar Xocalıda qalıb,yaxud dağlarda azmış və erməni qüvvələri tərəfindən Stepanakertə gətirilmiş və daha sonrasa Azərbaycana təhvil verilmişlər. Rus jurnalistinə əsasən Xocalıda jurnalist Viktoriya İvlevanın Azərbaycan tərəfindən “ 7 cəsəd, o cümlədən “şəhərin müdafiəçilərindən olub”.Məhz Xocalıda Azərbaycan tərəfindən digər informasiyalar yoxdur. Əsir düşən şəxslər dairəsində ölüm halları qeyd edilməyib. Sakinlərin bir hissəsi dəhlizdən yayınaraq dağlarda peyda olunub.Bəzi hissələri Naxicevanik kəndi istiqamətinə gedib. Mövcud məlumatlara görə Azərbaycan tərəfindən radio əlaqələrlə alınan çaşdırıcı informasiya səbəbindən olub. Əsas hadisə məhz qeyd olunan şəxslərin dəstəsiylə bağlıdır. Fevralın 26-da Azərbaycanın prezidenti Ayaz Mütəllibov DQR Ali Şura sədri A.Mkrtiçyana zəng çalaraq bildirib ki, əməliyyat nəticəsində “800-1000 nəfər (Xocalı sakini) məhv edilib”.Qeyd olunan rəqəm hər hansısa faktla isbat olunmur İnsanların cənazələri Ağdamın Azərbaycan bölmələrinin “Xalq cəbhəsi”nin nəzarəti altında olan mövqelər önündə peyda olunub ki, o da azərbaycanlı tanınmış jurnalisti Çingiz Mustafayevin fevralın 28-də video çəkilişində təsvir olunur.Lakin, burada bir çox suallar meydana gəlir ki, onların cavabı bu günə kimi dəqiqliklə verilməyib.Azərbaycan tərəfi israr edir ki, həmin şəxsləri eməni qüvvələri məhv edib. O məsələni bir tərəfə qoyaq hansı ki, onları Azərbaycan qüvvələrinin nəzarəti altında olan mövqelər önündə olub, erməni tərəfinin ən yaxın mövqeləri Naxicevanik kəndi yanında hadisə yerindən xeyli uzaqda olub. Çingiz Mustafayev hadisə yerində martın 2-də yenə bir çəkiliş edib. Çingiz Mustafayevin hər ki, çəkilişlərindən aydın olduğu kimi,yəni, nəyin haqqında ki, müəllifin özü qeyd edib cəsədlərin yeri dəyişilib, ilk çəkilişdə cəsədlərin görüntüləri var,onlar ikinci video materialında artıq sanki təhqirlərə məruz qalmışdır, baş nahiyəsinin dərisi soyulub, cəsədlər üzərində digər təhqiramiz əməllər edilib. Lakin diqqətəlayiqdir ki, fevralın 28-də çəkiliş ərzində hadisə yerində azərbaycanlı əskərlər fırlanırdı və cəsədlərin yerini dəyişirdi. Azərbaycan tərəfi təkid edir ki, cəsədləri erməni hərbiçiləri təhqir edib.Lakin, təhrifedici məlumatlardan əlavə qeyd edilənlərlə bağlı heç bir sübut yoxdur. Beləliklə mövcud olan faktlar yalnız bunu göstərir. Fevralın 28-də hadisə yerində azərbaycanlı əskərlər olub, onlar ərazidə azad hərəkət ediblər.Martın 2-də həmin ərazidə azərbaycanlı əskərlər və jurnalistlər azad gəzişiblər. Əvəzindəsə hər hansısa sübut yoxdur ki, qeyd olunan ərazidə DQR hərbi xidmətçiləri də olub.Elə bir sübut yoxdur.Azərbaycan tərəfindən Xocalı və Ağdam hadisələriylə bağlı saxta təbliğat tezlərinin dövrüyyəyə qoyulması o cümlədən qeyd olunana əlavə edək ölənlərin sayına dair bir-birindən hiss ediləcək qədər fərqlənən informasiyaların təqdimatı, saxta fotoşəkillərin yayılması (bu haqda xırdalıqlarla Xocali.net saytında) göstərir ki, qeyd olunan hadisə necə “erməni tərəfindən soyqırımının həyata keçirilməsi” nümayiş etdirilməsi hər hasnsı bir məntiqə sığmır.Obyektiv mövqelərdən mövcud faktları təhlil edərkən həmçinin aşağıdakı qeyd edilən məsələlər Azərbaycan tezlərinin saxtakarlığına dəlalət edir. Erməni tərəfi Xocalı şəhərində sakinləri təşkil edilən qətlam etməmişdir..Üstəlik Xocalının 700 sakinləri Azərbaycan tərəfinə qaytarılıb.Bu faktlaşdırılıb və əksini sübut edən hər hansısa fakt yoxdur. Xocalı sakinlərinin böyük əksəriyyəti yaşayış yerindən uzaqlaşmağı Ağdama çatmağı bacarıb. Baxmayaraq ki, erməni tərəfi həmin bölgüdə böyük qüvvələr cəmləşdirib və yolda Azərbaycan dəstələrinin keçməsinə mane ola bilərdi. Bu bir daha isbat edir ki, erməni tərəfi bütün hallarda humanitar dəhliz buraxmışdır. Aydınlaşma yoxdur ki, qeyd olunan hərbi əməliyyatlarda Azərbaycanın mərkəzi hakimiyyətlərinə və müxalifətə tabe olan bölmələrin rolu nədən ibarət olub . Daxili çəkişmə olubmu hansı ki, bu və digər səbəblərlə hadisələrin inkişafı və gələcək araşdırma üzərinə təsir edə bilər.Beləliklə faktlaşdıra bilərik ki, Azərbaycan hakimiyyətlərri qeyd olunan hadisələri siyasi dividentlər qazanmaq üçün bundan istifadə edir. Özünün ictimaiyyəti daxilində, ümumiyyətlə , dünyada ermənilərə nifrətçilik siyasətçiliyini yürütmək məqsədiylə bunu edir və bununla da ölən vətəndaşlarının xatirəsini təhqir etməklə yanaşı sonuncuların doğmalarının hissiyyatlarına toxunmaqla bərabər eyni zamanda beynəlxalq cəmiyyətə və xsusi xalqına yalan, saxta informasiyalar verir.Əks təqdirdə Azərbaycan tərəfi müstəqil araşdırma aparılmasında maraqlı olar və bütün yuxarıda xatırlanan və mübahisəli məsələlərə obyektiv cavab tapardı.