192 Kbps
128 Kbps
64 Kbps
48 Kbps
Arm Radio FM 107
Vem Radio FM 91.1
Im Radio FM 103.8
language az
language hy ru en az ge tur
Azərbaycan danışıqlar prosesində dəyişən reallilərə tezliklə uyğunlaşmalıdır.
2019-04-01 16:45:16

ATƏT-in sədriliyi Slovakiyaya keçəndən sonra bu ölkənin XİN-i regional səfər təşkil etdi. Öncə Bakıya gedərək Azərbaycanın rəsmi nümayəndələri ilə bir sıra görüşlər keçirdilər. Sonra isə Ermənistana getdilər.

Layçak öz səfərində münaqişə nizamlanmasının vacibliyini qeyd edərək göstərdi ki, münaqişə ATƏT-in gündəmində mərkəzi mözvülardan biridir. Layçak vəziyyəti öz gözləri ilə görmək və insanlarla danışaraq danışıqlar prosesinin hansı tərəfə gedəcəyini anlamak istədi.

O, Azərbaycan və Ermənistan liderləri ilə görüşdü. Azərbaycanda prezident İlham Əliyev, xarici işlər naziri E. Məmmədyarov, Ermənistanda isə baş nazir Nikol Paşinyan və xarici işlər naziri Z. Mnatsakanyanla görüşdü.

Mövzular eyni idi: münaqişənin sülh yolu ilə həll olunması və konfliktin hərbi yolu ilə nizamlanmasının istisnası. Tərəflər bir-birinə öz standart tələblərini qoydular. Əliyev Ermənistanın “qeyri-konstruktiv”olması, Bakı kaprizlərini yerinə yetirməməsi və münaqişəni yalnız Azərbaycan tərəfinin maraqlarına uyğun olaraq həll etməməsinə görə şikayət etdi. Məmmədyarov isə ilk dəfə qeyd edib ki, Errmənistanın qəribə davranışı üçün Azərbaycan bilmir xalqını sülhə hazırlasın yoxsa hazırlamasın. Elə görünürdü ki, bundan əvvəl onların məqsədi xalqı sülhə hazırlanmaqdı, lakin Artsaxda Artur Vanetsyanın çıxışı onları təəccübləndirdi.

Azərbaycan öz bütün tezlərini təkrar etdi və Layçak Ermənistana yola düşdü. Ermənistanda da eyni şey oldu, lakin Slovakiya silahlarının Bakıda çıxması məsələsi də qalıdırıldı. Bu, ciddi bir rezonansa səbəb oldu, çünki necə olar ki, Avropa silahları hərbi ritorikası olan bir ölkədədir və şübhəsiz ki, istifadə ediləcəkdir. Layçakla bu məsələ də müzakirə olundu və o çox müsbət cavab verərək qeyd etdi ki, “biz bir-birimizi yaxşı anladıq və bu məsələni qapatdıq”.

Diqqətəlayiqdir ki, silahla bağlı bu razılaşmanı məhz Layçak imzalamışdı və məhz bunun üçün də sual ona verilmişdi. O, danışıqlarla bağlı öz yekun çıxışında bildirib ki, tərəflər bir-birini anladı və konflikt qalmadı. O bu mözvunu belə izah etdi: silah İsrayilə satıldı və sonradan silahların hara getməsi üçün Slovakiya məsuliyyət daşımır və beləliklə Layçak Azərbaycanla silah razılaşması haqqında ittihamları ədalətsiz hesab edir.

Layçak Yerevanda yalnız ER rəsmiləri ilə deyil, həmçinin DQR Xİ naziri Masis Mailyanla görüşdü. Görüşdə danışıqlar prosesi ilə bağlı DQR mövqeyi təqdim olundu. Onu bir daha da xatırlatdılar ki, Dağlıq Qarabağ Respublikası danışıqlar masasına yer almalıdır. Masis Mailyan onu da xatırlatdı ki, Azərbaycan tərəfi Sankt-Peterburq və Vyana razılaşmalarını aradan qaldırmaq və boykot etmək üçün hər cür cəhd göstərir. Aydındır ki, Azərbaycan bu razılaşmaları ilk gündən bəri bəğənmir.

Masis Mailyan Artsax tərəfinin mövqeyini təqdim etdi və bu çox vacibdir, çünki bütün təyziqlərə baxmayaraq erməni tərəfi Artsaxın danışıqlar prosesində iştirakı ilə bağlı öz mövqəyini gündəmdə saxlamaqdadır. Öncə Azərbaycan metbuatı yazırdı, ki “danışıqlar formatı dəyişilməzdir”, lakin Layçak Yerevanda bildirib ki, tərəflərə uyğun olarsa, danışıqlar formatı da dəyişdirilə bilər. Ancaq, Azərbaycan tərəfi danışıqlar formatının dəyişdirməsini heç vaxt qəbul etməyəcək. Beləcə də, format deyişdirə bilməz.

Yaxşıdır ki, ATƏT-in Minsk qrupu vardır, çünki Azərbaycan formatın dəyişdirməsinə gələndə həmsədrlərin tərkibini dəyişdirməkdən danışır. Məsələn, Avropanı Fransa yerində Almaniya təmsil etsin, Türkiyə də tərkibə qoşulsun və s. Erməni tərəfi Azərbaycanın bütün bu manevrlərin qarşısını alırdı və indi də Azərbaycan eynisini edir.

Laiçakın amıqlamasına gəlinə qeyd edək ki, Tsuk Moqerani ilə Brüsseldə Paşinyan ilə görüş ərzində formatın dəyişdirlməsinə dair fəqli bir şəkildə danışdılar, onlar bunu qeyr-münasib olduğunu düşünürlər. Çox güman ki, bu danışıqlar prosesini çıxılmaz hala gətiriləcək.

Deməli ki, 25 il ərzində həyata keçirilən bütün tədbirlər hamısı boşa çıxdı. Bütün bu illər ərzində danışıqlar prosesi fərqli şəkildə idi. Belkə də bu yaşıdır. Hər şeyi yenidən başlamaq.. Paşinyan qeyd edir ki, biz danışıqlar prosesinndə formal olaraq iştirak edəcəyik, sonra isə danışıqlar prosesində Artsax öz mövqeyini təqdime dəcək.

Demək olar ki, Ermənistan Respublikası prosesin müasirləşdirməsinə maraq göstərən, Artsaxın təhülkəsizliyinin zəmanəto olan tərəf kimi iştirak edəcək. Ermənsitan deyir ki, geç-tez Artsax danışıqlarda iştirak etməlidir.Ümumlikdə danışıqlar prosesi tərəflərin mövqelərini yaxınlaşdırmalıdr. Lakin 25 ildir artıq tərəflərdən heç biri razılığa gəlmir. Əslində illər ərzində tərəflərin mövqeləri getdikcə bir-birindən uzaqlaşır.90-cı illərin əvvələrində və həttə 2000-lərdə mövqelər bir-birinə yaxın idi. Çünki Heydər Əliyev daha stratejik şəkildə düşünürdü. İlham Əliyev bu imkanları və qabiliyyətlərə malik deyildir.

İlham Əliyevin Ermənistanda Hökümətin dəyişdirlməsindən sonra böyük ümidləri var idiş Azərbaycanda ümid ediblər ki, erməni tərəfi güzəştlərə gedəcək.

Stepanakertdə Ermənistan və Artsaxın Təhlükəsizlik Şurasında ER baş naziri Nikol Paşinyan yeni Hökümətinin mövqelərini bildirdi.

Layçakın məsələsinə gəlincə qeyd edək ki, Artsax və Ermənistan rəsmilərindən o “Azərbaycan ermıni qaçıqnları” qeyri-hökümət təşkilatının sədri Saro Saroyan ilə görüşüb. Saro Saroyan ATƏT-in nümayənəsinə icmasının üzləşdiyi problemlərini və çətinliklərini təqdim etdi. Azərbaycan bu insanların hüquqları və imkanlarını məhdudlaşdırmaq üçün her şeyi edir. Bütün bunlar bu insanların həyatını əhəmiyyətli dərəcədə çətinləşdirirş. Erməni tərəfi ilk fədə Azərbaycan propaqanndalarına və fəaliyyətləri balans edə biləcək bir təşkilat təqdim etdi.